• AZ1065, Bakı şəhəri,
    Akademik Şəfayət Mehdiyev küçəsi, 91

  • B.e. - Ş. 9.00 - 20.00,
    Bazar günü BAĞLIDIR

image
Asim Talıb

Asim Talıb Azərbaycan fotoqrafiya məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən hesab olunur. Onun foto sənətinə gedən yolu kifayət qədər uzun olub və ilk vaxtlar heç kim onun tanınmış bir fotoqraf olacağını, əsərlərinin nüfuzlu beynəlxalq müsabiqələrdə qalib gələcəyini təxmin etmirdi.

Asim Talıb 1948-ci ildə ziyalı ailəsində anadan olub: anası pedaqoq, atası isə Leninqradda tarixçi ixtisası üzrə təhsil alıb. Lakin Böyük Vətən Müharibəsinin başlaması səbəbindən diplomunu ala bilmədən Bakıya qayıdıb, burada müharibədən sonra ailə qurub və xidmət sahəsində çalışıb. Asim, Şorsa küçəsində yerləşən 29 nömrəli səkkizillik məktəbi bitirib, sonra bir neçə məktəb dəyişib. Məhz məktəb illərində onun fotoqrafiya ilə ilk tanışlığı baş verib: 14 yaşı olanda atası ona fotoaparat alıb və Asim fotoqrafiyanın sehrli dünyasına baş vurub.

Məktəbi bitirdikdən sonra Asim sovet ordusuna çağırılıb. O, xidmətini Almaniyada, idman rotasında keçib və burada idman fotoqrafiyasına maraq göstərib. 1968-ci ildə onun mətbuatla ilk əməkdaşlığı baş tutub. Asimin idman fotoları “Sovet Vətəndaşı” qəzetində dərc olunub. Hərbi xidmətdən sonra Asim Bakıya qayıdıb və M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun (indiki Bakı Slavyan Universiteti) rus dili filologiyası fakültəsinə daxil olub. Universitetdə oxuyarkən fotoaparatdan ayrılmırdı, baxmayaraq ki, bu artıq daha çox hobbi səviyyəsində idi – çünki o, artıq fotoqrafiyasız həyatını təsəvvür etmirdi. Universiteti bitirdikdən sonra Qobustan muzeyində fotoqraf işləyib, sonra isə “İncəsənət” kitab mağazasında üç ilə yaxın çalışıb, bir müddət foto dərnəyi aparıb. 70-ci illərin sonunda isə tarix-diyarşünaslıq muzeyində işə başlayıb. Bu iş tez-tez Azərbaycanın bölgələrinə səfərləri nəzərdə tuturdu. 1985-ci ildə belə səfərlərdən birində, Kəlbəcər rayonunda “Qocalar” adlı foto çəkilmişdi ki, bu şəkil 2013-cü ildə “Obyektivdə Azərbaycan” müsabiqəsində Asim Talıba birinci yeri qazandırmışdı. Qeyd etmək lazımdır ki, bu müsabiqənin münsiflər heyətinə məşhur fotoqraf Henri Dallal və “Condé Nast Traveller” jurnalının foto redaktoru Karolin Metkalf daxil idi. Müsabiqədən sonra sərgi Avropanın bir sıra ölkələrində – Fransa, Belçika, Böyük Britaniya, Türkiyədə nümayiş etdirilib və Azərbaycan xalqının mədəniyyətini və ənənələrini avropalılara tanıtmağa töhfə verib. Beləliklə, təxminən 30 il əvvəl çəkilmiş bir foto bütün Avropada Asim Talıbın adını məşhurlaşdırdı və heç çəkinmədən demək olar ki, Azərbaycan fotoqrafiya məktəbinin vizit kartlarından birinə çevrildi.

Asim Talıbın kolleksiyasında yerli və beynəlxalq fotoqrafiya müsabiqələrində iştirakı və qələbələri ilə bağlı çoxsaylı diplomlar var. Sonunculardan biri “İçərişəhər”də çəkilmiş qədim qəbirstanlıq daşının – yəni “sanduk” şəkli ilə “İrsimiz” adlı müsabiqədəki qələbəsi olub. Daş üzərində yağıntıdan sonra yığılan su, müasir Bakı binalarının konturlarını xatırladan formada əks olunub. Qeyd etmək lazımdır ki, “İçərişəhər” Asim Talıbın doğma mühiti olub. O, qalada böyümüş və özünü “qala sakini” adlandırmışdı. Onun bir çox fotoları məhz bu qədim məhəllədə çəkilib və özü bura üçün “tükənməz ilham mənbəyi” deyərdi: “Burada hər daşın içində bir tarix yatır. Sadəcə köhnə Bakı küçələrində gəzməyi və foto çəkməyi sevirəm. ‘İçərişəhər’də çəkilən fotoların hamısında xüsusi bir sehr var”.

Asim Talıbın sonuncu iş yeri Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti olub və orada fotoqraf kimi fəaliyyət göstərib. Onun sözlərinə görə, milli motivləri əks etdirən, yalnız Azərbaycan xalqına məxsus olan detallar daha çox diqqətini çəkirdi. Dünya miqyasında tanınmasına və fotoqrafiya sahəsindəki böyük təcrübəsinə baxmayaraq, o, özünü “həvəskar” adlandırırdı. “Mən ‘həvəskar’ sözünü çox sevirəm, çünki bu söz ‘sevgi’ sözündən yaranıb, mən isə fotoqrafiyanı sevgi ilə edirəm. Ona görə də məni ‘peşəkar’ yox, ‘həvəskar’ adlandırmaları mənə daha xoşdur. Hər bir fotonun ideyası və ruhu olmalıdır, ancaq bu halda o, canlı olacaq. Mən yumoru çox sevirəm və onu şəkillərimdə əks etdirməyə çalışıram. Hətta bu istiqamətdə xüsusi seriyam var və bir çoxu diplom və mükafatlara layiq görülüb”

Asim Talıb 2023-cü ildə vəfat edib.

Asim Talıb Azərbaycan Fotoqrafları Birliyinin ilk təsisçilərindən biri olub.